“Blockchain zal de rol van notaris veranderen.” “De blockchaintechnologie zal de gokwereld op zijn kop zetten.” Allemaal dankzij smart contracts. Wat is een smart contract en wat gaat het voor ons betekenen?

Wat is een smart contract?

Zoals de naam al doet vermoeden: een slim contract. Waar moet je dan aan denken? Zie een smart contract als een set regels die niet meer aangepast kan worden, omdat die staat opgeslagen in de blockchain.

Computerprogrammeurs schrijven de smart contracts. Het gaat dan ook niet om een fysiek contract in de vorm van papier, maar een digitaal contract bestaande uit computercode. In deze code staan onder meer de regels die partijen tussen elkaar hebben opgesteld, maar ook wanneer het smart contract moet worden uitgevoerd. Welke voordelen heeft een smart contract ten opzichte van een normaal contract?

  • Contract kan automatisch worden uitgevoerd
    • Is dus sneller en goedkoper
  • Is zonder tussenkomst van derde partijen.
  • Kan niet worden gemanipuleerd (want staat in de blockchain).

Voorbeeld smart contract: een weddenschap

Een smart contract kan je bijvoorbeeld toepassen op een weddenschap. Rijdt de intercity van 09.00 uur van Utrecht Centraal naar Amsterdam Centraal op tijd? Persoon A(lfred) denkt van wel, persoon B(etsy) denkt van niet. Ze besluiten een weddenschap af te sluiten, waarbij ze beiden 50 euro in de pot leggen. Het smart contract waarin de weddenschap staat geregistreerd kan er dan als volgt uitzien.

  • Als de trein op tijd vertrekt, dan ontvangt Persoon A een bedrag van 100 euro.
  • Als de trein te laat vertrekt, dan ontvangt Persoon B een bedrag van 100 euro.

Alfred & Betsy

Als het eenmaal 09.00 uur is, controleert het smart contract via een verbinding met de NS API (een manier waarmee een smart contract met bijvoorbeeld de software van NS kan communiceren) of de intercity van Utrecht Centraal naar Amsterdam Centraal op tijd is vertrokken. Op basis van deze data, krijgt persoon A of B het bedrag meteen uitgekeerd.

Het smart contract

Je kan je voorstellen dat een smart contract veel complexere vraagstukken ‘automatisch’ kan uitvoeren, zonder tussenkomst van mensen of derde partijen.

Beeld je in dat de trein vertraging heeft en je recht hebt op restitutie van je treinticket. Waar je nu een hoop papierwerk moet invullen, telefoontjes moet plegen én moet wachten tot je je geld terugkrijgt, kan een smart contract de restitutie op basis van bovenstaand voorbeeld in enkele (mili)seconden uitvoeren! Dat is een stuk sneller en goedkoper, voor zowel de NS als de consument.

Enkele spelers

De bekendste: Ethereum (Classic)

Op moment van schrijven zijn er tientallen projecten die zich storten op de smart contract-markt. De bekendste is zonder meer Ethereum, die in met Vitalik Buterin als bedenker een wonderkind aka guru aka boegbeeld te pakken heeft. Ethereum wordt momenteel veelvuldig gebruikt als ICO-facilitator: Als iemand X Ether geeft, dan ontvangt diegene X tokens.

Lees ook: Wat is een ICO en hoe doe je mee?

Ethereum is momenteel populair, omdat het als platform voor ICO’s dient, maar Ethereum heeft meer in huis. Enkele Dapps die al op Ethereum draaien, zijn Golem (gedecentraliseerde computerrekenkracht), Melonport (asset management) en Status (gericht op mobiel gebruik van het Ethereum-netwerk).

Ethereum is niet zonder slag of stoot ontstaan. Zoals eerder gezegd wordt Ethereum veel gebruikt als ICO-platform en een van de eerste ICO’s was die van de DAO. In het kort: het smart contract dat de crowd sale ondersteunde bleek onveilig en een hacker sluisde 3,6 miljoen Ether weg. Je begrijpt: Stront aan de knikker.

Een geluk bij een ongeluk. De digitale munten waren dan gejat, maar met een ‘simpele’ handeling kon dit zo weer ongedaan worden gemaakt; gewoon de blockchain terugdraaien naar de tijd vóór de hack. Kamp A was voor; zo kregen alle gedupeerden hun geïnvesteerde Ether netjes terug. Kamp B was tegen; Code is law. Maar het idee achter blockchain is dat transacties op de blockchain niet muteerbaar zijn, dus ook de transactie van de 3,6 miljoen Ether niet.

Uiteindelijk ontstond een hard fork: Ethereum. De oude bleef ook bestaan: Ethereum Classic.

Uit Azië: NEO en Qtum

Hoewel de blockchaintechnologie theoretisch niet wordt afgebakend door landsgrenzen, zijn er enkele smart contract-aanbieders die hier toch wel rekenening mee houden. NEO en Qtum zijn hier goede voorbeelden van. Beiden richten zich op de Chinese markt. Wellicht heb je het weleens voorbij zien komen: NEO of Qtum zijn de Chinese Ethereum. Nope, niet helemaal waar.

Marketingtechnisch klinkt dat natuurlijk lekker in de oren, maar zowel NEO als Qtum bieden op technisch vlak andere waarden. Zonder teveel in technisch jargon te vervallen: waar Ethereum zijn eigen programmeertaal (Solodity) heeft, wordt deze ook door Qtum gebruikt. NEO kiest er echter voor om algemeen geaccepteerde programmeertalen als bijvoorbeeld .NET, Java en Python te gebruiken. In theorie wordt NEO gemakkelijker omarmd door bedrijven en andere derde partijen, omdat programmeurs in voor hun bekende programmeertalen smart contracts kunnen schrijven.

Wat kunnen smart contracts voor ons betekenen?

“Allemaal leuk Michiel, maar kom nou eens met concrete voorbeelden waarmee die zogenoemde smart contracts mijn leven gaan veranderen.” Fijn dat je er over begint, want die heb ik!

Gokken

Waar normaal gesproken de croupier in het casino de kaarten deelt, de mevrouw in het bejaardenhuis de bingoballen uitzoekt of het wedkantoor jouw gekozen renpaard registreert, zijn deze tussenpersonen met de blockchain niet meer nodig. Moet je voorstellen:

  • Een stuk minder, of zelfs geen meer geld (provisie) afdragen aan ‘het huis’, want die bestaat niet meer.
  • Er zeker van zijn dat de gok niet kan worden gemanipuleerd (“Ja mevrouw, u krijgt maar 10 in plaats van 100 euro, want er waren nog 9 andere winnaars.”)

Enkele blockchainprojecten die zich hier op richten: Bitpoker, Peerplays, Wagerr, FunfairvDice.

Voedsel- en transportcontrole

Je koopt biologische kippenpootjes bij de Albert Heijn, maar wie garandeert dat de kippen daadwerkelijk biologische kippenkorrels hebben gegeten? En wie weet zijn de kippen wel biologisch gevoed, onmenselijk afgeslacht. Of: Het vlees ligt al 40 jaar ingevroren. Allemaal mogelijk!

Moet je voorstellen:

  • Met sensoren die informatie doorsturen en opslaan in de blockchain, weet je precies in welke omstandigheden een kip is gegroeid.
  • Met diezelfde sensoren zou je zelfs kunnen zien wanneer de kip is geslacht en welke weg hij heeft afgelegd. Komt de kip uit Botswana of Barneveld?

Enkele blockchainprojecten die zich richten op voedsel in de blockchain: Ambrosus, Chaintrade, Foodcoin. Private blockchains van onder meer IBM, Walmart en Nestlé.

De woningmarkt

Zie je een mooie woning, wil je een bod doen, maar nee, je bent het voor de honderdste keer niet geworden. “Sorry, maar iemand anders had een beter bod.” Wat is de definitie van beter?

Ben je eenmaal door het ondoorzichtige biedingsproces heen en is het een keer positief raak, mag je naar de notaris. Of je even honderden euro’s wil aftikken voor een stukje papier dat in een kluis wordt gestopt. Goed, er zitten natuurlijk ook wat verplichte administratieve kosten vanuit de overheid bij, maar is dat allemaal niet te automatiseren?

Heb je het huis ein-de-lijk in bezit, is het tijd om de oh zo gewilde nieuwe badkamer te plaatsen. Wat blijkt? Dikke asbestlaag in de tussenmuren. Je begroting voor de verbouwing van je badkamer valt vier keer hoger uit. Niets meer aan te doen, want tijdens de bouwkundige inspectie was het niet naar voren gekomen..

Er bestaan minstens tientallen blockchainprojecten die de woningmarkt op hun kop willen zetten.

Moet je voorstellen:

  • Huur je een woning? Dan weet je zeker dat je de partij die de woning verhuurt ook daadwerkelijk bij machte is om dit uit te voeren.
  • Nooit meer het vermoeden dat makelaars onderling deals sluiten, alle biedingen openbaar in de blockchain.
  • De geschiedenis van een woning inzichtelijk, denk bijvoorbeeld aan verbouwingen.
  • Jouw eigendomsaktes niet op één plek, maar altijd bereikbaar wanneer jij wilt.

Enkele blockchainprojecten die zich richten op de woningmarkt: Atlant, Hometoken, NEO, private blockchains van onder meer Deloitte.

Verzekeringen

Het is ’s ochtends half negen als je met je Fiat Panda rustig over de A2 tuft. Er is trajectcontrole. Je rijdt 103, want je weet dat dat net binnen de grens valt. Opeens een klap. Vanachter ben je door een gesjeesde zakenman aangereden. Zijn geleasde stationwagon heeft aan de voorkant schade, jouw Panda zo goed als total loss. Wie was de schuldige?

Na 3 maanden onderzoek blijkt de gesjeesde zakenman met 130 kilometer per uur op je in te zijn gereden. Verder was hij stomdronken en vergat hij richting aan te geven toen hij van baan wisselde, zo meldden ooggetuigen aan en politie.

Moet je voorstellen:

  • Nooit meer teruggedraaide kilometerstanden. Deze worden namelijk netjes bijgehouden in de blockchain.
  • Jouw verzekering (smart contract) is gekoppeld aan het gps-systeem en andere meetinstrumenten van je auto. Een verzekeraar kan jouw rijgedrag inzien.

Enkele blockchainprojecten die zich richten op verzekeringen: Umbrella, Rega Risk Sharing. Private blockchains van onder meer Aegon en Allianz onder de naam B3i.

Concreet

Wanneer zal je de eerste smart contracts in het dagelijks leven tegengekomen? Waarschijnlijk nooit, aangezien smart contracts voornamelijk processen versnellen. Die processen bestaan misschien al, maar worden nu niet meer ‘omslachtig’ uitgevoerd, maar automatisch via een smart contract.

Laat ik vooropstellen dat dit verhaal geen betoog voor smart contracts is, maar een beschouwing waarin ik hoop uit te leggen wat het zou kunnen betekenen. De automatisering kan veel op gebied van intelligentie en versnelling, maar heeft er wat EQ betreft nog maar weinig kaas van gegeten…

Er zijn – ook in Nederland – al veel partijen bezig met zogenoemde smart contracts. Een bekende partij is de Dutch Blockchain Coalitie, waar ook de Nederlandse overheid een vinger in de pap heeft.